بیزینس کوچینگ با آرش اسماعیلی
ورود/ثبت نام

تحلیل و استراتژی کسب و کار

تحلیل یعنی چی؟ | استراتژی یعنی چی؟ | توی کسب و کار چه معنی ای دارن؟


  • الان کجایی؟!
  • الان کجای کسب و کارت هستی؟!
  • کسب و کارت کجای بازاره؟!
  • رقبات کجای بازار قرار دارن؟
  • به چه نقطه ای میخوای برسی؟
  • چطوری میخوای برسی؟

 

تحلیل کسب و کار چیست؟

قبل از اینکه بخوام درباره تحلیل کسب و کار صحبت کنم، بهتره اول درباره خود کلمه تحلیل کمی صحبت کنم. تحلیل معادل فارسی همون کلمه انگلیسی معروف آنالیزه (Analysis). به زبان ساده تحلیل یعنی تکه تکه کردن و خرد کردن یه مجموعه بزرگ با هدف اینکه راحت تر بشه اون مجموعه رو بررسی کرد و شناخت.

خیلی ساده است! شاید همه ما از همون اوایل زندگیمون این موضوع رو درک کردیم. یه بچه وقتی یه وسیله اش مثل اسباب بازیش درست کار نمیکنه، معمولا میاد و شروع میکنه به تیکه تیکه کردنش! به این امید که با از هم باز شدن اون قطعه ها متوجه بشه که ایراد کار از کجاست. این دقیقا یعنی تحلیل!

حالا توی دنیای کسب و کار تحلیل یعنی چی؟

تحلیل کسب و کار یعنی اینکه تو متوجه بشی که دقیقا الان کسب و کارت کجا قرار داره و کجا میخواد بره. یعنی چی که کسب و کارت کجا قرار داره؟! شاید بگی معلومه دیگه! تهران! یا بندرعباس!.. اما نه! منظورم مکان فیزیکی محل کسب و کارت نیست؛ دارم درباره اوضاع حال حاضر کسب و کارت توی بازار حرف میزنم.

وقتی که بخوای کسب و کارت رو پیشرفت بدی، معنیش اینه که میخوای کسب و کارت رو از یه نقطه فرضی که الان توش هست اون رو حرکت بدی به یه نقطه بالاتر. اجازه بده من بگم از نقطه A به نقطه B. حالا مساله اول اینه که تو بدونی خود این نقطه A تو کجاست؟ و بعدش نقطه B چیه و کجاست؟ شاید خیلی ها فکر کنن که دونستن نقطه A به اندازه دونستن نقطه B اهمیت نداره… اما این ذهنیت کاملا اشتباهه! مثال میزنم:

تصور کن که میخوای به قله کوه دماوند صعود کنی؛ پس در واقع نقطه B تو میشه قله دماوند. حالا تصور کن که از مرکز شهر تهران بخوای حرکت کنی به سمت قله دماوند و مقایسه اش کن با اینکه بخوای از اصفهان راه بیافتی! معلومه که یک دنیا تفاوته بین این دو تا! اغراق نکردم اگه بگم که دونستن وضعیت حال حاضر خیلی برای تو مهم تره تا اینکه به کجا میخوای برسی. اگه ندونی که دقیقا الان کجا ایستادی، هر چیزی که درباره مقصد بگی یه مشت توهم و پرت و پلا بیش نیست!

این موضوع توی کسب و کار هم کاملا صادقه. ما توی بیزینس کوچینگ میگیم که:

اساسا هدف بیزینس کوچینگ رسوندن کسب و کار از وضعیت کنونی به وضعیت مطلوب در کمترین زمانه

 

استراتژی کسب و کار چیست؟

این سوال بسیار سوال قشنگیه! و اغلب هم بهش پاسخ نادرست یا کمی نادرست داده میشه!

استراتژی در اصل یعنی مجموعه تصمیماتی که من از بین کل تصمیمات ممکن
برای رسیدن به وضعیت مطلوبم انتخاب میکنم.

خب این تعریف یک مقدار نیاز به توضیح بیشتر داره…

بذار اینجوری بگم: تصور کن که تو 9 تا رقیب جدی توی کسب و کار خودت داری و مسلما میخوای که از همه اینها جلو بزنی. حالا تصور کن که در کل 100 تا تصمیم ممکن برای همه شما وجود داره که کدوم میتونید 10 تا از این تصمیمات رو انتخاب کنید. (میدونم مثال خیلی اغراق آمیزه! اما به مقصودش توجه کن دوست من!)

اینکه تو برای پیشی گرفتن از مابقی 9 تا کسب و کار دیگه از بین این 100 تصمیم ممکن کدوم 10 تا رو انتخاب میکنی، میشه استراتژی تو. حالا 3 راه داری:

1- میتونی هیچ استراتژی ای نداشته باشی؛ یعنی هر چه پیش آید خوش آید جلو بری! مسلما در این صورت یا نتیجه ای نمیگیری و یا اگه نتیجه ای هم بگیری کاملا شانسی بوده و قابل تکرار نیست…

2- میتونی استراتژی داشته باشی، اما کاملا این استراتژیت بر اساس حدس و گمان باشه، یا صرفا بر اساس مشاوره با شریک ها و همکارها و یا اعضای خانواده! خب تکلیف این استراتژی هم مشخصه!

3- میتونی با علم به اینکه نقطه A تو کجاست و نقطه  B تو کجاست، بیای با شناخت و آگاهی استراتژی بچینی. مسلما این نوع از استراتژیه که منجر میشه به یک نتیجه مشخص و قابل تکرار.

بزرگترین تحلیلگر ها و استراتژیست ها

نمیخوام از بحث خارج بشیم اما شاید بهترین و عمومی ترین مثال برای این قسمت مربی های ورزشی معروف باشن، بخصوص مربی های مطرح فوتبال.

سر الکس فرگوسن رو تصور کن! کسی بود که بیست و چند سال رهبر صنف خودش بود و طوری رقیب هاش رو تحلیل میکرد و هر سال استراتژی های جدید میچید که در طول تاریخ مثال زدنیه.

ژوزه مورینیو رو حتما میشناسی! اونم از تحلیلگرها و استراتژیست های صاحب سبک تاریخ فوتبال به حساب میاد. استراتژی های جدید و خاص خودش رو تولید میکرد و سالها کسی نمیتونست مقابلش قد علم کنه! شاید نمونه های بهتری نسبت به مورینیو هم باشن، اما نکته جالب آقای مورینیو این بوده که خودش اصلا فوتبالیست حرفه ای نبوده! یعنی تحلیل و استراتژی رو بعنوان حرفه و تخصصش از اول انتخاب کرده…

توی دنیای کسب و کار هم صدها مثال برای تحلیل و استراتژی وجود داره که من اگه بخوام یکی رو اسم ببرم، اون آقای جف بزوس هستش. کسی که بزرگترین مشکلات و چالش های دنیا مثل کرونا هم نتونست جلوی رشدش رو بگیره…

بهترین ابزار تحلیل و استراتژی کسب و کار

حالا با دونستن اینکه تحلیل و استراتژی کسب و کار یعنی چی و چرا لازمه، باید بدونیم که چطور میشه انجامش داد؟

آیا میشه با روشی آسون این کار رو انجام داد یا حتما همه باید برن دانشگاه و مدرسه بیزینس هاروراد!

خیر!

یک ابزار فوق العاده کاربردی وجود داره به نام “بوم مدل کسب و کار” که این موضوع رو برای هر کسب و کاری ممکن میکنه.

بوم مدل کسب و کار

بوم مدل کسب و کار یک ابزار تحلیلی و استراتژیکیه. از اونجایی که شبیه به یک بوم سفید نقاشیه، بهش میگن بوم مدل کسب و کار یا معادل انگلیسیش Business Model Canvas.

همونطوری که توی تصویر هم میتونی ببینی این بوم 9 تا بخش داره که به این بخش ها ما میگیم بلوک. پس در واقع 9 تا بلوک داره. 4 تا از این بلوک ها توی سمت راست بوم، مربوط میشه به مشتریان. یعنی اطلاعاتی که تو درباره مشتریانت داری باید توی این 4 قسمت بنویسی. 4 قسمت سمت چپ هم برمیگرده به اطلاعاتی که مربوط به خود کسب و کار تووه. بلوک بزرگ وسط هم که ارزش پیشنهادی کسب و کار تووه، یعنی اون ارزش اساسی ای که تو داری تولید و ارائه میکنی…

این بوم در واقع به یک شکل بسیار ساده و در عین حال کاربردی میاد تمام کسب و کار تورو توی یک نگاه بهت نشون میده. بهت کمک میکنه که بفهمی:

  • کجای کاری؟
  • کجا میخوای بری؟
  • مشکل از کجاست؟
  • چطوری باید به وضعیت مطلوب برسی؟

این 4 تا سوال رو به راحتی میتونی با پر کردن بوم مدل کسب و کارت انجام بدی. پر کردن این بوم رو حتما حتما یاد بگیر و هر چه سریع تر کسب و کارت روی اون پیاده کن.

اگه دقت کنی اگه تو بتونی بصورت دقیق به این 4 سوال پاسخ بدی، در واقع تمام مراحل تحلیل و استراتژ کسب و کار رو تونستی انجام بدی.

جمع بندی و نتیجه گیری

تحلیل کسب و کار یعنی اینکه بدونی الان کجایی و کجا میخوای بری و مشکل از کجاست. استراتژی یعنی اینکه چطور میتونی این مسیر رو طی کنی و بین همه رقبا متمایز باشی. بهترین ابزار برای انجام تحلیل و استراتژی کسب و کار، بوم مدل کسب و کاره. بوم مدل کسب و کار یک ابزار تحلیلی، توسعه ای و استراتژیکیه که بهت کمک میکنه در زمان کوتاه کسب و کارت رو تحلیل کنی و براش استراتژی تدوین کنی.

 

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.